Wizowa rewolucja? Cyfryzacja usług konsularnych
Ministerstwo Spraw Zagranicznych zapowiada duży projekt cyfryzacyjny – Elektroniczną Platformę Usług Konsularnych (ePUK), która ma zastąpić dotychczasowe narzędzia wykorzystywane przy obsłudze spraw konsularnych cudzoziemców i obywateli RP (w tym m.in. system eKonsulat). Równolegle przygotowywana jest nowelizacja ustawy Prawo konsularne, mająca dostosować przepisy do nowych e-usług i realiów technologicznych oraz uporządkować i usprawnić procesy, które dziś są rozproszone, czasochłonne i niejednolite.
Główne cele są proste: mniej papierowych wniosków i manualnej obsługi, więcej procesów online (zarówno dla obywateli RP, jak i cudzoziemców), ujednolicenie procedur, lepszy przepływ danych między placówkami a centralą oraz ograniczenie liczby czynności wykonywanych ręcznie.
Z perspektywy cudzoziemców i firm najważniejsze jest to, że ePUK ma być platformą do świadczenia nowoczesnych e-usług konsularnych (docelowo bardziej „transakcyjnych”, a nie tylko rezerwacyjno-formularzowych), co ma ograniczyć kolejki i wielokrotne wizyty w placówkach oraz usprawnić komunikację dotyczącą statusu spraw.
Obecnie trwają konsultacje założeń projektu informatycznego oraz prace nad nowelizacją ustawy Prawo konsularne.
W planach na I kwartał 2026 r. wskazano dalsze kroki formalne (m.in. uzyskanie opinii właściwego komitetu, prace nad projektem ustawy i skierowanie go do prac rządowych oraz działania organizacyjne i przetargowe związane z wdrożeniem ePUK).
Jeżeli nowe rozwiązania zostaną wdrożone, istnieje realna szansa na istotne usprawnienie obsługi konsularnej.